Pensioen opbouwen ZZP – Wat is verstandig?

Als ZZP’er zit het qua pensioenopbouw anders in elkaar, dan iemand die op basis van loondienst werkt. Zo bouw je als zelfstandig ondernemer namelijk niet automatisch pensioen op, maar er zijn wel mogelijkheden om dit zelf te regelen. In dit artikel bekijk ik de voor- en nadelen van een pensioen opbouwen voor ZZP, en vergelijk ik meerdere pensioenverstrekkers voor ondernemers met elkaar.

Hoe zit het met pensioen als ZZP’er?

Als Zelfstandige Zonder Personeel bouw je in Nederland geen pensioen op, iets dat wel automatisch gebeurt als je bij een werkgever in dienst bent. Pensioen is een verzekering, waardoor je geld ontvangt nadat je niet meer kunt werken. In de meeste gevallen doelt men op ouderdomspensioen als er over pensioen gesproken wordt, maar er zijn nog andere soorten pensioenen zoals nabestaandenpensioen bijvoorbeeld.

Ouderdomspensioen, vanaf nu gewoon pensioen genoemd, is geld dat je dus ontvangt nadat je de wettelijke pensioenleeftijd hebt bereikt. Op het moment van schrijven is de pensioengerechtigde leeftijd 66 jaar plus 10 maanden, maar deze zal worden verhoogd naar een leeftijd van 67 jaar of meer. De pensioenleeftijd kan verschillen, bijvoorbeeld aan de hand van de beroepssector waarin je werkzaam bent. Omdat het niet altijd mogelijk is om tot de wettelijke leeftijd door te werken. Ook zijn er zaken als een vervroegd pensioen en een overbruggingspensioen, waardoor je eerder kunt stoppen met werken.

AOW

In feite ontvang je als ZZP’er wel een soort pensioen als je in Nederland woont, dat is namelijk de Algemene Ouderdomswet, oftewel AOW. Dit is in principe een basispensioen dat iedereen ontvangt, waarbij gekeken wordt naar het aantal jaren dat je in Nederland woont. Je hoeft niet in Nederland te werken om AOW te ontvangen. De AOW leeftijd verschilt en is afhankelijk van het jaar waarin je geboren bent. Als je bijvoorbeeld in 1984 bent geboren, ontvang je AOW vanaf je 69e, ben je in 2000 geboren, dan ontvang je dit pas op je 70^e, enzovoorts.

Dit basispensioen van de overheid ontvang je dus ook als ZZP’er als je in Nederland woont. Wanneer je de volle 50 jaar in Nederland verblijft, bedraagt dit netto €1.378,98 per maand. Woon je samen, dan ontvang je minder, namelijk €939,24 netto per persoon. Naast dit basispensioen bestaat er dus een aanvullend pensioen, wat in de volksmond dus meestal bedoeld wordt als men het over pensioen heeft.

Aanvullend pensioen

Het (aanvullend) pensioen voor mensen die in loondienst werken wordt opgebouwd door het maandelijks afdragen van een premie aan een pensioenfonds, meestal door zowel de werknemer zelf als door de werkgever. Het pensioenfonds is een financiële onderneming waarvan je een pensioen ontvangt op de pensioengerechtigde leeftijd, dat afhankelijk is van je salaris en het aantal jaren dat je in dienst bent geweest.

Een aanvullend pensioen voor mensen die werken in dienstverband is verplicht, maar voor ondernemers (waaronder ZZP’ers) is dit momenteel in Nederland (nog) niet het geval. Iets waar overigens best verandering in kan komen, in de nabije toekomst. Een manier om toch een (aanvullend) pensioen op te bouwen als ZZP’er, is door een verzekering af te sluiten bij een vrijwillig pensioenfonds.

Dit kan op verschillende manieren, waarbij je in sommige gevallen gebruik kan blijven maken van hetzelfde pensioenfonds als toen je in loondienst was. Dit kan dus enkel als je voorheen in loondienst werkzaam bent geweest en je dit regelt binnen 15 maanden na je ontslag bij je werkgever. Sommige pensioenfondsen vragen je om dit binnen 9 maanden na het stopzetten van je contract te doen. Het voortzetten van je oude pensioenopbouw heeft de naam vrijwillige voortzetting en kan een interessante optie zijn. De andere manier is dus om een (nieuwe) pensioenregeling af te sluiten, wat voor de meeste ZZP’ers niet verplicht is. Er zijn echter een aantal uitzonderingen, bijvoorbeeld als je werkzaam bent als zelfstandig apotheker, loods, dierenarts, fysiotherapeut, verloskundige, en dergelijke. Waarmee ik ben aangekomen om de soorten pensioenopbouw voor ZZP’ers.

Soorten pensioenopbouw voor ZZP’ers

Er zijn meerdere mogelijkheden om zelf pensioen op te bouwen. Hieronder de verschillende mogelijkheden, met ieder natuurlijk eigen voor- en nadelen:

• Vrijwillige voortzetting: deze oplossing heb ik hierboven al besproken en is niet voor alle ZZP’ers beschikbaar. Als je gebruik kunt maken van een vrijwillige voortzetting heeft dit een aantal voordelen, zoals onder andere blijven profiteren extra dekkingen. De vrijwillige voortzetting is tot 10 jaar na het ontslag aftrekbaar van de belastingen
• Banksparen: het opzij zetten van geld dat vast wordt gezet gedurende een bepaalde periode, waardoor je geniet van fiscale voordelen en een hogere rente. Op deze manier kun je ieder jaar dat je als ZZP’er werkt een bepaald bedrag sparen. Er geldt een maximaal bedrag als je wil profiteren van het belastingvoordeel, wat de jaarruimte wordt genoemd.
  
  De jaarruimte is verhoogd met ingang van de nieuwe “wet toekomst pensioenen” van 13 naar 30%, met een maximum van €34.550 per jaar. Je bepaalt overigens zelf of je iedere maand geld stort naar deze lijfrenteverzekering of dat je dit jaarlijks doet. Soms kun je extra geld storten met terugwerkende kracht (tot maximaal 10 jaar) als je eerder gestart bent met ondernemen, maar nog geen geld apart hebt gezet voor je pensioen.
  
  Het geld dat je stort wordt door de financiële instelling geïnvesteerd en zodra je met pensioen gaat wordt het geld in meerdere keren uitbetaald. Het nadeel is dat de uitbetalingen ophouden als het geld op is, iets dat anders is als je kiest voor een lijfrenteverzekering
• Lijfrenteverzekering: een lijfrenteverzekering werkt in principe hetzelfde als banksparen, alleen kun je op deze manier wel een levenslange uitbetaling ontvangen. Het zorgt dus voor een stukje extra zekerheid. Er zijn echter ook weer verschillende soorten lijfrentes, namelijk die met een vaste periode (dus niet levenslang), evenals de mogelijkheid om het pensioen wel of niet over te dragen aan nabestaanden na overlijden. Soms zijn de premies aftrekbaar voor de belasting waardoor je een gedeelte terugkrijgt, maar dit is niet altijd het geval. Over het geld dat je spaart hoef je pas belasting te betalen zodra dit wordt uitgekeerd, dit is dus ook het geval bij banksparen
• Collectief pensioenfonds ZZP: net als pensioenfondsen voor werknemers in loondienst, zijn er ook collectieve pensioenfondsen speciaal voor ZZP’ers. Doordat meerdere ondernemers van deze regelingen gebruik maken, levert dat een aantal mooie voordelen op
• Zelf sparen: een laatste methode is door zelf geld te sparen of eventueel te beleggen. Tot een bepaald bedrag, het heffingsvrije vermogen, hoef je hierover geen inkomstenbelasting te betalen. Een voordeel van deze variant is dat het geld niet vast staat en je het op ieder gewenst moment kunt opnemen. Het nadeel is dus dat je wel wat discipline nodig hebt om zelf voor je pensioen te sparen op je spaarrekening
• Fiscale Oudedagsreserve (FOR): bestaat niet meer en is opgeheven in 2023

Voor- en nadelen ZZP pensioen opbouwen

ZZP pensioen vergelijken

Als je erover denkt om een pensioen op te willen bouwen als ZZP’er, dan kan het geen kwaad om aanbieders met elkaar te vergelijken. Hieronder alvast een objectief onderzoek, waarbij ik de voor- en nadelen van iedere aanbieder naast elkaar heb gelegd.

De rente op het moment van schrijven voor het ZZP pensioen product van ABN AMRO bedraagt 1.9%. Het is een variabele rente, wat betekent dat deze onderhevig is aan veranderingen met betrekking tot de markt. Het kan dus zo zijn dat je later een hogere of lagere rente ontvangt. Dit is dus een risico dat je neemt. De rente is overigens op jaarbasis, en wordt eens per jaar gestort.

Om te beginnen met het pensioensparen als ondernemer betaal je éénmalig €40 voor het openen van een bankrekening. Met dus als voordeel dat je jouw inleg kan aftrekken van de belastingaangifte en dat de aanvullende pensioenpremies in Box 1 mogen worden gezet in plaats van Box 3.

Stel dat, in het ergste geval, de ABN AMRO failliet gaat, dan ben je automatisch verzekerd onder het depositogarantiestelsel. Tot een maximumbedrag van €100.000. Houd er wel rekening mee dat dit niet per rekening is, maar het totale bedrag op al je ABN AMRO rekeningen.

Normaal gesproken koop je na het bereiken van de AOW leeftijd een “periodieke uitkering” en deze kan meerdere vormen hebben. Het komt erop neer dat je iedere maand een bepaald bedrag ontvangt. Indien je wil, kun je nog 5 jaar na je AOW leeftijd verder sparen. Mocht je het opgebouwde pensioen eerder willen opnemen, dan is dit mogelijk door het af te kopen. Dit is wel erg prijzig, aangezien je een boete betaalt aan de ABN AMRO en je over het bedrag belasting moet betalen. Bij langdurige arbeidsongeschiktheid kan dit soms wel boetevrij.

Als je start met het opbouwen van lijfrente via dit product van de Rabobank, dan heb je na het behalen van je AOW-leeftijd twee opties voor periodieke uitbetalingen. Namelijk een tijdelijke oudedagslijfrente en een oudedagslijfrente. Met als grootste verschil dat er bij de laatste optie geen maximum per jaar wordt gehanteerd. Voor het afsluiten van een Rabo ToekomstUitkering betaal je éénmalig €45, maar pas op want als je dit telefonisch doet kost het je maar liefst €185. Je betaalt daarna nog €2,50 per uitkering, wat wordt afgetrokken van je uitkering zelf.

Rabo ToekomstSparen is een andere mogelijkheid en ook hier varieert de rente op basis van de looptijd, met een maximale rente van 3,15% voor een looptijd tussen de 15 en 50 jaar. Je kunt ook kiezen voor een variabele rente van 1,9%. Voor deze optie betaal je eenmalig €35 en het grote verschil is dat dit product niet gekoppeld zit aan een uitkeringssysteem.

Tenslotte is er nog Rabo ToekomstBeleggen, waarbij je geld dus wordt belegd. De rente kan hierdoor dus veel hoger of lager uitvallen en het is een optie waarbij je meer risico neemt. Je hebt de keuze uit meerdere beleggingsstrategieën, van defensief tot zeer offensief, waarbij meer risico dus zowel meer winst als verlies kan betekenen. Naast de reguliere kosten voor het openen van een rekening, betaal je voor deze optie extra kosten in de vorm van een percentage over het kapitaal. Je kunt ook een combi kiezen tussen ToekomstBeleggen en ToekomstSparen, waarbij je zelf de verhouding bepaalt.

De kosten voor Rabo Toekomstbeleggen bedragen onder andere 0.06% tot €100.000 en 0,10% voor het portefeuillebeheer per kwartaal. Bij hogere bedragen worden de percentages minder. Plus 0,15% op jaarbasis over het gehele vermogen.

De ZZP pensioenrekening is alleen voordelig als je al een behoorlijk kapitaal hebt vergaard, waardoor Brand New Day aangeeft dat je voor het starten met het opbouwen van pensioen beter kunt kiezen voor de reguliere pensioenrekening. Je kunt indien gewenst altijd overstappen naar die voor ZZP’ers. Net zoals bij de belegoptie van de Rabobank, gaat ook deze vorm van pensioenopbouw gepaard met risico. Wat wel erg handig is bij deze aanbieding van Brand New Day, is dat je het beleggen op ieder gewenst moment kunt pauzeren.

Brand New Day rekent eenmalig €45 en daarnaast extra kosten. Je kunt hierbij onder meer denken aan stortingskosten van 0,5%, servicekosten van 0,44% per jaar (die ieder kwartaal worden afgeschreven) en fondskosten van 0,15 tot 0,17% per jaar. Zowel voor als na het behalen van de AOW leeftijd kun je een lijfrente uitkering aankopen, waarbij je zelf de lengte bepaalt met een minimum van 5 en een maximum van 30 jaar.

Je kunt hiervan gebruikmaken met een minimale storting van €1.000. De jaarlijkse vaste kosten bedragen €25 en er worden tevens kosten gehanteerd voor het beleggen zelf op basis van je saldo. Tot €250.000 betaal je 0,55% als beheerfee, wat afloopt als je meer geld in beheer hebt staan. Voor het uitkeren van de lijfrente heb je keuze uit vijf verschillende profielen, die de adviseur met je doorloopt.

Kosten en rente per aanbieder ZZP pensioen

Conclusie ZZP pensioen

De meeste ZZP’ers bouwen niet automatisch pensioen op, wat betekent dat je enkel AOW ontvangt als je stopt met werken en als je de pensioen leeftijd hebt behaald. Om dit pensioen van de overheid aan te vullen, kun je ervoor kiezen om zelf pensioen op te bouwen. Dit kan op meerdere manieren en is vaak belastingtechnisch erg aantrekkelijk en een stuk goedkoper dan zelf geld apart leggen. Het betekent wel dat je niet bij dit geld kunt totdat je oud genoeg bent, want afkopen is erg onvoordelig.

Als je net gestopt bent met werk in loondienst heb je soms de mogelijkheid om je oude pensioen voort te zetten, mits je dit op tijd regelt. Als dit niet het geval is heb je meerdere opties voor het opbouwen van een aanvullend pensioen bij een derde partij, waaronder banksparen, beleggen en lijfrente. Banksparen is een van de veiligste opties, maar de rente is ook het laagst, waarbij je kunt kiezen uit vaste en variabele rente. Daarnaast kun je dus jouw geld zelf beleggen of laten beleggen, waardoor je meer risico loopt en dit kan zowel in je voordeel als nadeel werken.

Let naast de vaste kosten en eventuele beheerkosten ook op de extra opties die worden aangeboden, sommige aanbieders bieden namelijk de mogelijkheid om geld eerder op te nemen bij langdurige arbeidsongeschiktheid.

Veelgestelde vragen – FAQ’s

Gerelateerde artikelen

Mark Rosbergen

Expert bedrijfssoftware

• Instagram
• Facebook
• LinkedIn

Over mij

ZelfBoekhouden is een platform dat vanuit veel passie voor het accountancy vak is ontstaan. Oprichter Mark Rosbergen startte het platform met als doel om mensen te helpen met hun ondernemersvragen, met name op het gebied van boekhouden. Met meer dan 20 jaar ervaring in accountancy worden ondernemers dagelijks geholpen om verder te komen met hun onderneming. Hoe? Oplossingen bieden voor alle ondernemersvraagstukken in de vorm van vergelijkingstools, templates, rijkgevulde artikelen en tips! Wij helpen jouw onderneming verder.